İbraname örneği

İbraname (ibra senedi-ibra belgesi), işçinin işverenden iş ilişkisinden doğan alacaklarını tamamen aldığını ve çalıştığı işyerinden herhangi bir alacağının kalmadığını gösteren bir belgedir. İş Kanunu’nda ibranameye ilişkin herhangi bir düzenlenme yoktur Borçlar Kanunu’nda ise borcu sona erdiren haller arasında ibra sayılmamıştır. İş Kanununda ve Borçlar Kanununda ibra senedinin düzenlenmemiş olması ibraname ile borcun sona erdirilemeyeceği anlamına gelmez. İbraname, özellikle işçi işveren ilişkisinden doğan borcu sona erdirmede oldukça yaygın olarak kullanılmaktadır. İbraname, ücret alacağı dışında, işçinin iş ilişkisinden doğan diğer alacaklarını da kapsayan yazılı bir metindir. Bu nedenle ibranamede işçiye yapılan ödemelerin ayrıntılı bir biçimde yazılması gerekmektedir. İşçinin alacağını tahsilinden çok, işverenin borcundan kurtulduğunu göstermeye yönelik gerçekle bağdaşmayan belgeleri ibraname olarak kabul etmemek gerekecektir. Nitekim Yargıtay ibranamede yer alan ile gerçekte olan arasındaki farkın işçiye ödenmesi yönünde kararlar vermektedir. ğ İbranamenin hukuki  niteliği İbraname yazılı olarak düzenlenmeli ve işçi tarafından imzalandıktan sonra işverene teslim edilmelidir. İşverene teslim edilmeyen ibra belgesi hukuki bir sonuç doğurmayacaktır.  Yargıtay’ın bazı kararlarında ibranamenin para ödeme makbuzu gibi değerlendirildiği görülmektedir. Yargıtay 9. Hukuk  Dairesinin  “ibra olunan haklar ile elde edilen karşılık arsında büyük farkın bulunması halinde, ibranın elde edilen miktarla sınırlı olup bir makbuz niteliği taşıdığı” yönünde kararları bulunmaktadır. 10 Hukuk Dairesi ise “gerçek maddi zarar ile ibranamede gösterilen tutar arasında açık oransızlığın bulunması durumlarında ibranamenin makbuz niteliğinde olduğu” görüşünü benimsemiştir. Yargıtay bir ara bu görüşünden uzaklaşmasına rağmen son yıllarda yine benzer yönde kararlar verilmektedir. ğ İbranamenin geçerlilik şartları İbra senedinden beklenen sonucun alınabilmesi için iş ilişkisinin sona ermesinden sonra düzenlenmesi gerekmektedir. Yargıtay kararlarına baktığımızda, hizmet akdinin sona ermesinden önce düzenlenen ibranamelerin geçerli sayılmadığını görüyoruz. İşveren tarafından işçinin işe başlaması sırasında veya iş ilişkisinin devam ettiği bir sırada bir ibraname düzenlenerek işçiye imzalattırılmasının bir önemi yoktur. Genellikle bu tür ibranameler matbu olarak hazırlanıp, sonradan doldurulmak üzere bazı bölümleri boş bırakılarak işçiye imzalatılmaktadır. Hatta boş kağıda işçinin peşinen imzasının alınması şeklinde ibraname düzenlenmektedir. Bu tür hazırlanan ibra belgeleri Yargıtay tarafından geçersiz sayılmaktadır. İbranamenin geçerli kabul edilebilmesi için, işçiye işçilikten doğan tüm hak ve alacakları ödendikten sonra düzenlenmesi gerekmektedir. Aksine bir uygulama ibranamenin geçersiz sayılması‘na neden olacaktır. İş ilişkisi devam ettiği süre içinde işçinin işverene ibraname vermesi, işçinin gerçek iradesini yansıtmayacaktır. Bir alacağın ibra edilmesi için öncelikle alacağın doğması gerekir. İş İlişkisi son bulmadan, iş ilişkisinin sona ermesine dayalı alacağın varlığından söz edilemez. Doğmamış bir alacağın ibra edilmesi için hazırlanan ibra senedinin kabul görmeyeceği açıktır. Bu nedenlerden dolayı ibranamenin mutlaka iş ilişkisi bittikten sonra düzenlenmesi gerekmektedir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 02.12.1997 tarih E.16542, K.20057 sayılı kararında boş kağıt imzalattırılarak sonradan düzenlenen ibranamenin geçersiz olduğuna hükmetmiştir.  İrade açıklaması İbra sözleşmesinin geçerli sayılabilmesi için herşeyden önce tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamaları ile düzenlemesi gerekmektedir. İbraname vekil aracılığı ile düzenlenmiş ise vekaletin ibra yetkisini de içermesi gerekir. Bir tarafın diğer tarafı yanıltma, aldatma veya korkutma yolu ile oluşturulan ibra senetleri hukuken geçersiz sayılacaktır. İşverenin işçiyi yanıltmaya yönelik davranışları sonucu alınan ibraname geçersizdir. ğ İbranamede miktar belirtilmesi İbranameler ile ilgili yasal düzenleme olmaması nedeni ile, Yargıtay her davanın kendine özgü şartlarını dikkate alarak karar vermektedir. Asıl olan işçinin haklarının tam ve zamanında ödenmesidir. İşçinin bazı haklarından karşılıksız olarak vazgeçtiğini kabul etmek iş hukukun işçiyi koruyucu ilkeleri ile bağdaşmaz. Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 25.05.1993 tarih ve 14058 Esas sayılı kararında bu hususlar belirtildikten sonra, davacıya işten ayrılırken hak ettiği ihbar ve kıdem tazminatlarının tam olarak ödenip ödenmediğinin araştırılması gerektiği, eksik ödeme yapıldığının tespit edilmesi halinde, bunların davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, yerel mahkemenin   miktar belirtilmeden alınan ibranameyi gerekçe göstererek davanın reddine karar  vermesini isabetsiz bularak yerel mahkeme kararını bozmuştur. Ancak ibranamede sadece miktar belirtilmemiş olması ibranamenin geçersiz sayılması için tek başına yeterli değildir. İbranamede miktar gösterilmesi o belgeyi makbuz niteliğine büründürmektedir. Miktar gösterilmeden usulüne uygun düzenlenen ibranameler Yargıtay tarafından geçerli kabul edilmektedir. İş ilişkisi sona erdikten sonra düzenlenen, işçinin imzasını taşıyan ve boş kağıdın sonradan doldurulması şeklinde olmayan ibranameler miktar belirtmemiş bile olsa geçerli kabul edilmektedir. ğ İbranamelere dayalı faiz uygulaması Hemen belirtelim ki Yargıtay gecikmeli de olsa ibraname karşılığı yapılan ödemelerde faize hükmedilmesine ilişkin mahkeme kararlarını bozmaktadır. Yargıtay 9. H.D 11.10.2000 tarih ve 8951 Esas sayılı kararında “asıl alacak ibra edildiğinde fer’isini oluşturan faizden de vazgeçilmiş sayılacağını” belirtmiştir. Taksitle yapılan ödemelerde ise paranın tamamı ödeninceye kadar faiz talep edilebilir. Yargıtay taksitle yapılan ödemelerde konuya farklı yaklaşmakta ve işçi alacağını tam olarak tahsil edinceye kadar gecikmeden doğan faiz talep edebileceğine karar vermektedir. İbraname düzenlenirken işçi faiz hakkını saklı tutabilir. Bu takdirde faiz talep hakkı doğacaktır. Nitekim Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 09.05.2002 tarih, E.2002/7965, K.2002/7378 sayılı kararında; Yerel mahkemece kıdem tazminatı geçmiş günler faizinin reddine karar verilmiş ise de 20.6.2000 tarihli ibranamede davacı işçinin kıdem tazminatını alırken fazlaya ait talep haklarını açıkça saklı tuttuğu, “fazlaya ait hak” kavramı faizi de içerdiğinden  Borçlar Kanunun 113. maddesinde sözü edilen “ihtirazı kayıt” mevcut olup, uygun bir faize karar verilmesi gerektiğine hükmetmiştir.

İBRANAME
ÇALIŞMAKTA OLDUĞUM ……… İŞ AKDİM İŞVEREN TARAFINDAN FESİH EDİLMİŞTİR. ADI GEÇEN İŞYERİNDEN İŞE GİRİŞ 30.09.2008 TARİHİNDEN İŞTEN AYRILDIĞIM 30.12.2008 TARİHİNE KADAR ÜCRETLERİMİ ALDIM,HAFTA  VE YILLIK TATİLLERİMİ  KULLANDIM ADI GEÇEN FİRMADAN HERHANGİ BİR ALACAĞIM KALMAMIŞTIR. ŞAHİTLER HUZURUNDA HERHANGİ BİR ALACAĞIM KALMAMIŞTIR SULH VE İBRA EDERİM
PERSONEL ADI SOYADI İMZA
İŞVEREN KAŞE İMZA
ŞAHİT ADI SOYADI İMZA

KENDİ İSTEĞİYLE İSE
İBRANAME

İşçinin              İşverenin Adı-Soyadı:               Unvanı : SSK Sicil No: SSK İşyeri Sicil No: İşe Giriş Tarihi: ../../…….. Adresi : İşten Ayrılış Tarihi: ../../……..
KIDEM SÜRESİ: AYRILIŞ ŞEKLİ: İSTİFA AYLIK ÜCRET: AÇIKLAMA:
ÖDEMELER NET ÖDENEN (TÜRK LİRASI) Maaş Diğer Haklar Kullanılmayan İzin Ücreti Özel Kesinti Toplam
…………………………………………..’den kendi isteğimle istifa ediyorum. Bu işyerindeki  çalışmış bulunduğum ……………………………. tarihinden …………………………. tarihine kadar geçen çalışma sürem içindeki bütün ücretlerimi ve her türlü sosyal hakkım ile hafta ve genel tatil günlerine ait ücretlerimi ayrıca yapmış olduğum fazla mesai ücretlerim ile yıllık izin ücretlerimi, ulaşım ve yemek bedelimi eksiksiz olarak nakden aldım. İşyerinden, kanunlardan  ve iş sözleşmesinden doğan hiçbir şekil ve nam altında bir alacağım kalmadığını maddi ve manevi her hangi bir hak talebinde bulunmayacağımı beyanla işyerini geçmişe dönük olarak da İBRA ederim.  …../…./…….

İbra Edenin                Adı-Soyadı :  İmzası : Adresi : Telefonu :

İŞVEREN TARAFINDAN TAZMİNAT VERİLEREK ÇIKARILACAK İSE                                                                                          tarih
İBRANAME

ÇALIŞMAKTA OLDUĞUM ……………………………………………. TARİHİNDE İŞ AKDİM İŞVEREN TARAFINDAN FESİH EDİLMİŞTİR. ADI GEÇEN İŞYERİNDEN İŞE GİRİŞ …………..…. TARİHİNDEN İŞTEN AYRILDIĞIM ……….….… TARİHİNE KADAR ÜCRETLERİMİ ALDIM,HAFTA  VE YILLIK TATİLLERİMİ  KULLANDIM  ……YTL KIDEM TAZMİNATI ……..YTL İHBAR TAZMİNATI TUTARINI NAKDEN ALDIM  ADI GEÇEN FİRMADAN HERHANGİ BİR ALACAĞIM KALMAMIŞTIR. ŞAHİTLER HUZURUNDA HERHANGİ BİR ALACAĞIM KALMAMIŞTIR SULH VE İBRA EDERİM
PERSONEL ADI SOYADI
İŞVEREN KAŞE İMZA
ŞAHİT ADI SOYADI

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>